ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮು 2026: ರೈತರಿಗೆ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕೊರತೆಯ ಆತಂಕ ಬೇಡ; ಪೂರೈಕೆ ‘ಪರ್ಯಾಪ್ತ’ ಎಂದ ಎಫ್.ಎ.ಐ (FAI)
ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಪೂರೈಕೆ: ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು
- ಪೀಠಿಕೆ
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮುಂಗಾರು ಅಥವಾ ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯ ಚುರುಕಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಗಗನಕ್ಕೇರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆಯೂ, ಭಾರತೀಯ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಂಘ (FAI) ನೀಡಿರುವ ಭರವಸೆಯು ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೈತರಲ್ಲಿ ನಿರಾಳತೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ. 2026ರ ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಯೂರಿಯಾ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಪೇಟಿಕ್ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸರಬರಾಜು ‘ಪರ್ಯಾಪ್ತ’ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ವಲಯ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತು ಅನೇಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ (Geopolitical) ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ (West Asia) ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ‘ರಿಗ್ಯಾಸಿಫೈಡ್ ಲಿಕ್ವಿಫೈಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಗ್ಯಾಸ್’ (RLNG) ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದಿಂದಲೇ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಯೂರಿಯಾ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯಾದರೆ ಅಥವಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯವಾದರೆ, ಅದು ಭಾರತದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಭಾರತೀಯ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಂಘದ ವಕ್ತಾರರು ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ಬಳಿ ಇರುವ ದಾಸ್ತಾನು (Inventory levels) ಯಾವುದೇ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ:
-
ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಬಳಕೆ: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು (Essential Commodities Act) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಮೊದಲು ರಸಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಂತಹ ಆದ್ಯತೆಯ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನಿಲದ ಕೊರತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಗೊಬ್ಬರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಸಬ್ಸಿಡಿ ಬೆಂಬಲ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾದರೂ, ಅದರ ಹೊರೆಯನ್ನು ರೈತರ ಮೇಲೆ ಹಾಕದಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ‘ಪೋಷಕಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ಸಬ್ಸಿಡಿ’ (NBS) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರತಿ ಚೀಲ ಗೊಬ್ಬರದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ರಸಗೊಬ್ಬರ: ‘ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನವರಿವರ್ಧಕ ಪರಿಯೋಜನಾ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತ್’ (Bharat) ಎಂಬ ಏಕರೂಪದ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸಾಗಾಟದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ರೈತರಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
-
ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಭತ್ತ, ಜೋಳ, ರಾಗಿ, ಹೆಸರು, ಉದ್ದು ಮತ್ತು ಸೋಯಾಬೀನ್ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನೈಟ್ರೋಜನ್ (ಯೂರಿಯಾ) ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಪರಸ್ (DAP) ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬೇಡಿಕೆ ದಿಢೀರ್ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಯವಾದರೂ ಕಾಳಸಂತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲೇ “ಸಾಕಷ್ಟು ದಾಸ್ತಾನು ಇದೆ” ಎಂಬ ಭರವಸೆ ನೀಡಿರುವುದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
-
ಇಂಧನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿ
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವಲಯವು ಅನಿಲದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಕೃಷಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ, ಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅರಾಮ್ಕೊ (Aramco) ನಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಡಗು ಸಂಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ದಾಸ್ತಾನು (Strategic Reserves) ರೈತರಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.
-
ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಫ್ ಸೇಲ್’ (PoS) ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಗೊಬ್ಬರ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ದಾಸ್ತಾನು ಇದೆ ಎಂಬುದು ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಗೊಬ್ಬರದ ಅಕ್ರಮ ಸಾಗಾಟ ಮತ್ತು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ನಿಗದಿತ ದರದಲ್ಲಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
-
ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಸಲಹೆ
ದಾಸ್ತಾನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ರೈತರು ಕೆಲವು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ:
ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಬೇಡ: ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ (Soil Health Card) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಸುವುದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದು.
ಪರ್ಯಾಯ ಗೊಬ್ಬರಗಳು: ಸರ್ಕಾರವು ‘PM-PRANAM’ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಕಾಲಿಕ ಖರೀದಿ: ಹಂಗಾಮು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಂದ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಪಡೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದ ಗಡಿಬಿಡಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಜಾಗತಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಸುಭದ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ವರದಿಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸಮನ್ವಯದ ಕ್ರಮಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದಾದರೂ, ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಆಶಾದಾಯಕ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸುರಿದರೆ, ಸಮರ್ಪಕ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಪೂರೈಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ಮತ್ತೊಂದು ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.